Kiến lá chắn hai màu

Meranoplus bicolor

Ghi nhận ở Việt Nam

Meranoplus bicolor

Núi Chúa, Ninh Thuận · 2025

Đặc điểm nổi bật

Thân phủ lông dài, đi chậm chạp.

Phân họ
Myrmicinae
Phân bố
Nam Á, Đông Nam Á

Ảnh mẫu và quan sát nghiên cứu

Ảnh thực địa

Ghi nhận ở Việt Nam

Kiến thức về loài

Dấu hiệu nhận diện

Nhìn từ trên, phần trước thân giữa bè ra như một tấm khiên, có rìa nhô che hai bên thân. Râu có thể ép sát vào rãnh sâu phía trên mắt. Hình dáng tấm khiên và các góc ở rìa là những chi tiết hữu ích khi đối chiếu mẫu.

Sinh cảnh và tập tính

Thợ đi kiếm ăn trên mặt đất và đàn làm tổ trong đất. Các đợt khảo sát tại Việt Nam ghi nhận loài ở bãi trống, đồng cỏ và rừng thưa.

Phân bố và ghi nhận

Gặp ở Nam Á và Đông Nam Á. Công trình khảo sát kiến Việt Nam ghi nhận mẫu ở Núi Chúa, Tam Đảo và Pù Mát.

Quan sát chuyên sâu

Nhìn khiên, đốt eo và đường vân

Trên ảnh chụp từ trên, chú ý hai gai dài ở hai góc sau của khiên, hướng ra phía bụng. Bề mặt đầu và khiên có các gờ nổi, một số chỗ đan thành vân lưới. Nhìn ngang sẽ thấy đốt eo thứ nhất có dáng gần tam giác đều. Ở loài gần Meranoplus birmanus, đốt này hẹp hơn rõ rệt khi nhìn nghiêng và mặt lưng bóng hơn. Màu dưới đèn hoặc trên ảnh có thể thay đổi, vì vậy cặp dấu hiệu vân lưng và dáng eo hữu ích hơn màu thân.

Kiến khiên đi tìm dịch ngọt trên cây ổi

Trong một vườn ổi ở Nakhon Pathom, Thái Lan, kiến thợ lên cây lấy dịch ngọt từ rệp muội Aphis gossypii và rệp sáp sọc Ferrisia virgata. Ở đó, kiến hoạt động mạnh trùng với thời kỳ hai nhóm rệp xuất hiện nhiều từ tháng 6 đến tháng 8. Trong phép so sánh tại vườn, cành có kiến chăm rệp có nhiều rệp hơn và ít bọ rùa, ruồi giả ong ăn rệp hơn cành được ngăn kiến tiếp cận. Tổ của kiến ở dưới đất, trong khi cây là nơi thợ có thể đi kiếm thực phẩm.

Quan sát ở khoảng trống và bìa rừng

Tại Việt Nam, những môi trường đã gặp loài này gồm nền đất trống, bãi cỏ và rừng có tán thưa. Nếu bắt gặp kiến trên cây thấp, nên ghi riêng cây nơi kiến kiếm ăn và nền đất bên dưới. Để so với mẫu, chụp ba góc nếu kiến đứng yên: nhìn thẳng đầu để thấy rãnh râu, nhìn từ trên để thấy rìa khiên, và chụp ngang để thấy hai đốt eo. Một ảnh toàn cảnh và địa điểm quan sát sẽ bổ sung bối cảnh cho ảnh cận.