Kiến lửa nhiệt đới

Solenopsis geminata

Ghi nhận ở Việt Nam

Solenopsis geminata

Ảnh chụp tại Việt Nam

Đặc điểm nổi bật

Kiến lửa hay gặp ở Việt Nam, đốt rất rát. Ở Việt Nam là loài du nhập từ châu Mỹ (Eguchi và cs. 2011), không phải loài bản địa.

Phân họ
Myrmicinae
Phân bố
Gốc Trung, Nam Mỹ và nam Hoa Kỳ; du nhập khắp vùng nhiệt đới (có Việt Nam)

Kiến thức về loài

Dấu hiệu nhận diện

Những thợ lớn nhất có đầu to gần vuông, mép sau lõm sâu ở chính giữa. Mặt trước đầu có hai răng ở mép tấm ngay trên hàm. Đây là một vị trí cần nhìn cận khi so sánh với kiến lửa đỏ nhập khẩu S. invicta.

Sinh cảnh và tập tính

Đàn thường hoạt động trên mặt đất ở ruộng, bãi trống và thảm thực vật đang phục hồi. Các khảo sát đã ghi nhận thợ thu hạt ở đông nam Mexico và săn côn trùng nhỏ trên lúa cạn tại Philippines.

Phân bố và ghi nhận

Có nguồn gốc ở châu Mỹ và đã lan sang nhiều vùng nhiệt đới, gồm Đông Nam Á. Danh mục mẫu ghi nhận loài ở Việt Nam.

Quan sát chuyên sâu

Thợ chuyển hạt ở bãi cỏ

Tại đông nam Mexico, các lô thí nghiệm gieo cỏ với mật độ cao có nhiều ụ tổ và ụ lớn hơn các lô trồng hỗn hợp hay các lô dùng một giống cỏ sinh dưỡng không tạo hạt. Kiến thu những hạt nhỏ, trong đó có hạt cỏ. Kết quả gợi ý nguồn hạt có liên quan đến nơi đàn phát triển ở những bãi đang phục hồi sau xáo trộn. Ở một tuyến kiếm ăn, nên quan sát cả những mẩu thợ mang về. Vật nhỏ có thể là hạt, mảnh côn trùng hoặc vụn đất.

Kiến lửa nhiệt đới đến châu Á từ khi nào?

So sánh dữ liệu di truyền giữa các quần thể cho thấy miền tây nam Mexico là vùng nguồn có khả năng cao của nhiều quần thể ngoài châu Mỹ. Dấu vết này phù hợp với tuyến thương mại Tây Ban Nha từ Acapulco đến Manila hình thành vào thế kỷ XVI. Manila khi đó kết nối với các tuyến buôn bán châu Á. Đây là cách các nhà nghiên cứu tái dựng một đường phát tán bằng dữ liệu di truyền và lịch sử giao thương. Thời điểm loài đến từng địa phương ở Đông Nam Á có thể khác nhau.

Tìm mồi trên ruộng lúa

Các thí nghiệm thực địa tại Philippines khảo sát kiến lửa nhiệt đới cùng những loài kiến khác trong ruộng lúa cạn. Thợ đi qua gốc lúa và có thể lấy các giai đoạn non của côn trùng gặp trên cây. Quan sát này giúp giải thích vai trò của kiến với một số sâu hại trong điều kiện được khảo sát. Khi gặp kiến ở ruộng, nên ghi trạng thái ruộng khô hay ngập, vị trí tổ trên bờ hay trong ruộng, và tên con mồi nếu nhận diện được. Mỗi thông tin mô tả một phần của tương tác.

Video về loài này

Video tư liệu

Tư liệu liên quan đến chủ đề của hồ sơ.

Khung hình video tư liệu

Cảnh thật tua nhanh, nhìn từ trên xuống bè Solenopsis invicta trong thí nghiệm. Video có nhãn thời gian của nguồn.

Xem video