Kiến lửa đỏ nhập khẩu

Solenopsis invicta

Chưa xác minh ở Việt Nam

Solenopsis invicta

Đặc điểm nổi bật

Kết bè sống khi lũ và xây tháp sống. Việt Nam: GBIF có 91 mẫu vật kèm mã DNA (6/2024, Hải Phòng và Gia Lâm, Hà Nội; định danh W. Jaitrong) và 11 quan sát iNaturalist năm 2026 (Hà Nội, Bắc Ninh). Loài có trong Danh mục loài ngoại lai xâm hại (Phụ lục VI, thông tư Bộ NN&MT, 10/2026). Chưa thấy bài báo công bố.

Phân họ
Myrmicinae
Phân bố
Gốc Nam Mỹ, xâm hại nhiều nước

Kiến thức về loài

Dấu hiệu nhận diện

Kiến thợ có đầu và thân giữa thường nâu đỏ, bụng sẫm hơn, với nhiều cỡ thợ trong cùng đàn. Một răng ở giữa hai răng bên trên tấm ngay phía trên hàm giúp phân biệt với S. geminata khi nhìn chính diện dưới độ phóng đại.

Sinh cảnh và tập tính

Khi nước ngập tổ, thợ có thể bám nhau thành bè nổi, đưa kiến chúa và con non lên cùng. Bè kết từ nhiều lớp kiến và giữ được không khí ở những khoảng nhỏ giữa cơ thể chúng. Từng thợ có thể đổi vị trí, giúp bè thay đổi hình dạng trên mặt nước.

Phân bố và ghi nhận

Có nguồn gốc ở Nam Mỹ. Phân tích di truyền cho thấy nhiều quần thể du nhập ở những vùng khác có liên hệ với các quần thể đã thiết lập ở miền nam Hoa Kỳ.

Quan sát chuyên sâu

Chiếc bè giữ lớp không khí dưới nước

Khi nước tràn vào nơi ở, thợ có thể móc chân và giữ nhau thành một mạng hai mặt. Bề mặt của kiến khó thấm nước và các khoảng hở giữa cơ thể giữ được không khí. Nhìn ngang qua thành bể, phần không khí bám dưới bè có thể hiện như một lớp sáng. Trên mặt bè, một số thợ tiếp tục đi lại. Khi tới rìa, chúng có thể nối thêm vào mạng. Nhờ vậy hình dáng bè đổi trong khi các cá thể liên tục tương tác.

Ấu trùng có vai trò trong bè

Trong một nghiên cứu riêng, những đàn có ấu trùng tuổi lớn duy trì bè thành công hơn trong điều kiện thí nghiệm. Các nhà nghiên cứu ghi nhận lông trên cơ thể ấu trùng giúp giữ bọt khí. Vị trí ấu trùng trong khối kiến và lượng con non của đàn vì thế là thông tin hữu ích khi so sánh kết quả giữa các mẻ quay. Những đặc điểm đó có thể khó nhận ra trong cảnh nhìn từ trên, nên ảnh nghiêng ngay ngang mặt nước bổ sung nhiều chi tiết.

Vì sao có đàn một chúa và đàn nhiều chúa?

Cùng loài có đàn chỉ một chúa đẻ và đàn có nhiều chúa đẻ. Ở những quần thể đã nghiên cứu, khác biệt này liên quan đến một vùng nhiễm sắc thể lớn mang nhiều gen di truyền cùng nhau. Kiến thợ nhận và giữ chúa khác nhau giữa hai kiểu tổ chức đàn. Việc xác định kiểu xã hội dựa vào thành phần sinh sản của đàn hoặc dữ liệu di truyền. Ảnh một ụ đất và những đường đi của thợ mô tả hoạt động trên bề mặt.

Video về loài này

Video tư liệu

Khung hình video tư liệu

Cảnh thật tua nhanh, nhìn từ trên xuống bè Solenopsis invicta trong thí nghiệm. Video có nhãn thời gian của nguồn.

Xem video