Kiến lặn trong cây nắp ấm

Colobopsis schmitzi

Ghi nhận ngoài Việt Nam

FormicinaeMinh họa phân họ

Đặc điểm nổi bật

Sống trong cây nắp ấm và lặn xuống dịch tiêu hóa để kiếm mồi.

Phân họ
Formicinae
Phân bố
Borneo

Kiến thức về loài

Dấu hiệu nhận diện

Dấu hiệu ngoài thực địa dễ quan sát là các kiến thợ ra vào phần tua cuốn phình lên của cây nắp ấm Nepenthes bicalcarata. Ảnh cây chủ kèm ảnh cận đầu và ngực kiến giúp đối chiếu tốt hơn một ảnh chụp cá thể đơn lẻ.

Sinh cảnh và tập tính

Đàn làm tổ trong tua cuốn rỗng của cây nắp ấm và kiến thợ có thể xuống dịch trong bình để lấy mồi. Nghiên cứu trên cây có kiến cho thấy cây nhận thêm dinh dưỡng qua mối quan hệ này.

Phân bố và ghi nhận

Loài được ghi nhận ở Borneo, gắn với các quần thể cây nắp ấm Nepenthes bicalcarata.

Quan sát chuyên sâu

Kiến làm sạch vành bình

Kiến thợ thường xuyên đi trên vành lá bình và lấy đi hạt bẩn hoặc các sợi nấm. Ở vành được giữ sạch, nước dễ trải thành một màng mỏng khiến nhiều côn trùng trượt vào bình. Khi dùng kiến vàng Oecophylla smaragdina làm đối tượng thử khả năng bẫy, nghiên cứu thấy những bình cũ có đàn C. schmitzi bắt được nhiều hơn nhóm bình cũ không có đàn kiến cư trú. Mức khác biệt đo được thuộc điều kiện của thí nghiệm đó.

Giữ lại chất dinh dưỡng trong bình

Một số ấu trùng ruồi sống trong dịch bình rồi rời cây khi trưởng thành, mang chất dinh dưỡng ra khỏi bình. Kiến có thể bắt các ấu trùng hoặc nhộng đó. Thí nghiệm đánh dấu nitơ cũng theo dõi được chất dinh dưỡng từ kiến chuyển vào mô cây. Vì thế, kiến nhận chỗ ở và thức ăn từ cây, đồng thời góp phần giữ lại và đưa chất dinh dưỡng trở về cây. Trong các bài nghiên cứu cũ, loài kiến này thường xuất hiện dưới tên Camponotus schmitzi.

Video tư liệu

Khung hình video tư liệu

Thí nghiệm thực địa tại rừng đầm lầy than bùn Badas, Brunei trên đảo Borneo. Kiến Colobopsis schmitzi (Camponotus schmitzi trong bài) bơi và bắt ấu trùng ruồi họ Syrphidae trong bình cây nắp ấm.

Xem video
Khung hình video tư liệu

Thí nghiệm thực địa tại rừng đầm lầy than bùn Badas, Brunei trên đảo Borneo. Kiến Colobopsis schmitzi (Camponotus schmitzi trong bài) bắt nhộng muỗi trong dịch ở bình cây nắp ấm Nepenthes bicalcarata.

Xem video