Kiến thợ có thân thon, chân dài và thường có sắc vàng cam đến nâu đỏ. Những tổ gồm nhiều lá còn xanh được kéo sát và nối bằng đường tơ là dấu hiệu dễ nhận ra trên tán cây.
Kiến vàng
Oecophylla smaragdina
Ghi nhận ở Việt Nam
Đặc điểm nổi bật
Được nhà vườn giữ trong vườn cây có múi để diệt sâu; ghi chép ở Trung Quốc từ khoảng thế kỷ 4.
- Phân họ
- Formicinae
- Chi
- Oecophylla
- Phân bố
- Nam Á, Đông Nam Á, Bắc Úc
- Việt Nam
- 3 ghi nhận để đối chiếu
Thư viện ảnh
Ghi nhận ở Việt Nam
Đắk Glong, Đắk Nông · 2022
Ảnh quan sát
Kiến vàng trên tổ lá
Ảnh cho thấy nhiều kiến vàng trên cụm lá gấp. Đây là một dấu hiệu có thể đối chiếu khi quan sát tổ kiến trên cây.
Cúc Phương, Ninh Bình · 2025
Ảnh quan sát
Kiến vàng ở Cúc Phương
Bản ghi ở Cúc Phương cho thêm một ảnh để đối chiếu với đàn kiến trên tổ lá ở Đắk Glong.
Đồng bằng sông Cửu Long · 2000
Nghiên cứu
Người trồng cam chăm đàn kiến vàng
Khảo sát của Van Mele và Nguyễn Thị Thu Cúc ghi lại tập quán quản lý đàn kiến vàng để hạn chế sâu hại trong vườn cây có múi.
Kiến thức về loài
Dấu hiệu nhận diện
Sinh cảnh và tập tính
Khi dựng tổ, kiến thợ kéo các mép lá vào nhau và đưa ấu trùng qua đường nối để lấy tơ. Đàn có thể sử dụng nhiều tổ lá cùng lúc. Trong vườn cây có múi ở Đồng bằng sông Cửu Long, kiến vàng đi săn trên tán và được nhà vườn giữ lại để hạn chế sâu hại.
Phân bố và ghi nhận
Loài phân bố từ Nam Á qua Đông Nam Á đến miền bắc Australia. Tại Việt Nam, kiến vàng được ghi nhận trong các vườn cây ăn quả ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Quan sát chuyên sâu
Một chiếc tổ lá được ráp như thế nào?
Khi kiến thợ bắt đầu kéo một mép lá, các con đến sau có thể bám vào lá bên cạnh hoặc nắm lấy thân con trước. Một chuỗi kiến hình thành nếu mép lá ngoài tầm với của một con. Nhiều chuỗi có thể cùng kéo, làm lá cong dần. Khi khoảng cách thu hẹp, thợ mang ấu trùng lại đường nối và chạm đầu ấu trùng vào các điểm trên lá để đặt tơ. Quan sát cả mép lá và vị trí bám của chân sẽ giúp phân biệt nhóm đang kéo với nhóm đang đặt tơ.
Nhiều tổ trên cùng một tán
Trên một cây có thể thấy tổ lớn, tổ nhỏ và đường đi dọc cành nối chúng với nhau. Một khảo sát đã đo kích thước tổ, số lá, độ cao và điều kiện bên trong từng tổ, cùng vị trí tổ so với thân cây. Khi quan sát thực địa, hãy ghi tổ nào còn có kiến ra vào và có đường thợ đi thật sự giữa hai tổ hay không. Hai tổ gần nhau trên ảnh vẫn cần thêm bằng chứng để biết chúng thuộc cùng đàn.
Kiến vàng trong vườn cam quýt miền Tây
Các đợt khảo sát ở Đồng bằng sông Cửu Long trong thập niên 1990 ghi nhận nhà vườn giữ đàn kiến vàng để hạn chế một số sâu hại. Một cách làm được ghi nhận là dùng dây nối giữa các tán để kiến qua lại. Ở vườn đang có đàn, có thể theo dõi thợ lần theo cành và xem chúng mang mồi trở về hay dừng lại uống dịch ngọt. Tần suất gặp kiến và hiệu quả với từng nhóm sâu thay đổi theo cách quản lý vườn.
Video về loài này
Video tư liệu

Video tư liệu (tiếng Anh)
Xem video
Video tư liệu (tiếng Anh)
Xem video
Cảnh thực địa tại Lào: kiến vàng Oecophylla smaragdina hợp sức tha một con thạch sùng đã chết.
Xem video














