Kiến Hùng Vương

Opamyrma hungvuong

Ghi nhận ở Việt Nam

Opamyrma hungvuong

Quan sát trong nghiên cứu: thợ và chúa tiếp cận cơ thể con rết

Đặc điểm nổi bật

Mô tả năm 2008 từ Hà Tĩnh; nghiên cứu năm 2023 quan sát cảnh săn rết.

Phân họ
Leptanillinae
Phân bố
Việt Nam, Nam Trung Quốc

Ảnh mẫu và quan sát nghiên cứu

Ghi nhận ở Việt Nam

  • Rào Àn, Hương Sơn, Hà Tĩnh · 2008

    Mô tả loài

    Nơi thu mẫu kiến Hùng Vương

    Mẫu chuẩn dùng để đặt tên loài được thu ở Rào Àn, Sơn Kim II, năm 2000. Công trình công bố năm 2008 mô tả cả chi Opamyrma và loài kiến Hùng Vương.

Kiến thức về loài

Dấu hiệu nhận diện

Kiến thợ có thân thon, đầu thuôn dài và không có mắt ngoài thấy được. Ảnh nhìn nghiêng giúp thấy góc nối giữa đốt eo và bụng, còn ảnh chính diện cho phép đối chiếu cặp hàm dài với mẫu chuẩn.

Sinh cảnh và tập tính

Loài sống kín đáo dưới mặt đất, nên các ghi nhận về tập tính ngoài tự nhiên còn ít. Trong quan sát hành vi, kiến thợ đã tấn công rết đất, cho thấy nhóm rết này có thể là một phần thức ăn của đàn.

Phân bố và ghi nhận

Loài được mô tả lần đầu từ mẫu thu ở Hà Tĩnh và về sau được ghi nhận ở miền nam Trung Quốc.

Quan sát chuyên sâu

Từ Hà Tĩnh đến các khu rừng phía Bắc

Mẫu dùng để đặt tên loài là một kiến thợ ở Rào An, xã Sơn Kim II, huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh. Mẫu chuẩn có đầu dài 0,73 mm. Khảo sát tiếp theo ghi nhận loài ở Sơn La, khoảng 1.500 m, và ở Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, Nghệ An. Các đàn tìm thấy trong lớp đất ở nền rừng xác định được một phần sinh cảnh của loài, trong khi số lần gặp đàn vẫn còn ít.

Điều đã thấy khi kiến gặp rết

Trong một đợt quan sát ngắn ở điều kiện nuôi, kiến thợ phối hợp khống chế một con rết đất Mecistocephalus. Sau đó kiến thợ và kiến chúa rụng cánh liếm dịch ở những vùng màng mềm trên thân rết. Một kiến chúa sống riêng cũng khống chế được rết non thuộc chi Scolopocryptops. Lần gặp một con rết thuộc chi Strigamia diễn biến khác: kiến thất bại khi tấn công. Phạm vi thức ăn của loài ngoài tự nhiên vẫn chưa rõ.

Một nhánh kiến dưới đất

Loài hiện được xếp trong phân họ Leptanillinae. Mẫu Sơn La giúp mô tả thêm kiến đực, còn mẫu ở Quảng Tây có ấu trùng để đối chiếu cấu trúc cơ thể. Ở ấu trùng được khảo sát, nhóm nghiên cứu không thấy các cấu trúc chuyên biệt vốn đã biết ở một số ấu trùng Leptanilla, chẳng hạn vùng cho kiến trưởng thành tiếp cận dịch cơ thể. Cách chăm và nuôi ấu trùng của Opamyrma vẫn cần quan sát thêm.

Video về loài này

Video tư liệu

Khung hình video tư liệu

Cận cảnh tương tác giữa Opamyrma hungvuong và rết trong điều kiện nuôi quan sát. Đàn trong nghiên cứu được ghi nhận tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, Nghệ An, Việt Nam. Bài báo DOI 10.20362/am.016009.

Xem video
Khung hình video tư liệu

Cận cảnh tương tác giữa Opamyrma hungvuong và rết trong điều kiện nuôi quan sát. Đàn trong nghiên cứu được ghi nhận tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, Nghệ An, Việt Nam. Bài báo DOI 10.20362/am.016009.

Xem video
Khung hình video tư liệu

Cận cảnh tương tác giữa Opamyrma hungvuong và rết trong điều kiện nuôi quan sát. Đàn trong nghiên cứu được ghi nhận tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt, Nghệ An, Việt Nam. Bài báo DOI 10.20362/am.016009.

Xem video