Kiến nhảy

Harpegnathos venator

Ghi nhận ở Việt Nam

Harpegnathos venator

Đặc điểm nổi bật

Có thể nhảy xa để vồ côn trùng.

Phân họ
Ponerinae
Phân bố
Nam Á, Đông Nam Á

Ghi nhận ở Việt Nam

Kiến thức về loài

Dấu hiệu nhận diện

Kiến thợ có mắt lớn và cặp hàm dài vươn ra trước, dễ nhận ra ở góc nhìn nghiêng hoặc chụp chếch từ trước. Ảnh rõ hình dạng hàm và đầu giúp đối chiếu với những loài khác trong chi Harpegnathos.

Sinh cảnh và tập tính

Kiến thợ chủ yếu săn riêng lẻ và phản ứng với chuyển động của con mồi. Khi tấn công, chúng có thể nhảy tới và kẹp con mồi bằng hàm. Một ghi nhận thực địa cho thấy đàn có thể làm tổ trong gò mối.

Phân bố và ghi nhận

Loài được ghi nhận tại Nam Á và Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, Lào và Thái Lan.

Quan sát chuyên sâu

Một cú săn được chia thành nhiều bước

Trong thí nghiệm với gián, kiến thợ tiếp cận con mồi, kẹp bằng hàm rồi dùng ngòi để làm con mồi bất động. Thợ đưa gián non cỡ nhỏ và vừa về tổ thường xuyên hơn gián trưởng thành. Trong các lượt thử có con mồi lớn hơn, thời gian kiến tiếp xúc để chích cũng lâu hơn. Kích cỡ con mồi vì thế ảnh hưởng đến cả thời gian khống chế lẫn khả năng đưa mồi về.

Tổ có phễu và các buồng phẳng

Ở các tổ được mô tả tại Thái Lan, lối vào giống một ống khói có miệng phễu rộng khoảng 3 cm, dẫn tới hai hoặc ba buồng có nền phẳng. Trên nền và vách có các mảnh kén nhỏ. Tại khu Hồ Mạc, Cúc Phương, một mẫu kiến chúa lập tổ được ghi nhận trong buồng nhỏ ở mép chân gò mối. Hai quan sát cho thấy nơi đặt tổ có thể khác nhau theo địa điểm và giai đoạn lập đàn.

Kiến chúa, kiến thợ sinh sản và trứng dinh dưỡng

Trong các đàn được khảo sát tại Thái Lan, phần lớn đàn sinh sản nhờ một hoặc nhiều kiến chúa đã giao phối. Kiến thợ đã giao phối cũng có thể đẻ trứng, nhưng ít cá thể làm vậy ở đàn còn chúa sinh sản. Ngoài trứng tạo con non, một số cá thể còn đẻ trứng dinh dưỡng. Trong quan sát ở phòng thí nghiệm, những trứng này được chúa hoặc thợ sinh sản ăn.

Video tư liệu

Khung hình video tư liệu

Cảnh đối chiếu trong phòng thí nghiệm tại Trung Quốc. Kiến thợ Harpegnathos venator chạm vào thành ống trong suốt chứa con mồi sống. Đàn được thu ở Tuyền Châu, Phúc Kiến. Mẫu cùng loài CASENT0651193 ghi nhận tại Hồ Mạc, Vườn quốc gia Cúc Phương, Việt Nam.

Xem video
Khung hình video tư liệu

Cảnh đối chiếu trong phòng thí nghiệm tại Trung Quốc. Kiến thợ Harpegnathos venator thể hiện động tác cắn khi tiếp cận ống trong suốt chứa con mồi sống. Đàn được thu ở Tuyền Châu, Phúc Kiến. Mẫu cùng loài CASENT0651193 ghi nhận tại Hồ Mạc, Vườn quốc gia Cúc Phương, Việt Nam.

Xem video