Kiến cành hai màu

Tetraponera rufonigra

Ghi nhận ở Việt Nam

Tetraponera rufonigra

Ảnh chụp tại Việt Nam

Đặc điểm nổi bật

Thân đỏ đen, chạy nhanh trên thân cây.

Phân bố
Nam Á, Đông Nam Á

Kiến thức về loài

Dấu hiệu nhận diện

Thợ dáng thon dài, mắt lớn, eo hai đốt. Màu đỏ cam ở phần giữa thân đối lập với đầu và bụng đen. Tổ hợp này dễ nhận ra ở ảnh nghiêng rõ, nhất là khi kiến di chuyển trên cành hoặc vỏ cây.

Sinh cảnh và tập tính

Là kiến sống trên cây, có thể dùng các hốc sẵn có trong cành và gỗ để làm tổ. Kiến thợ chạy nhanh trên vỏ, kiếm thức ăn quanh thân và cành. Đàn có thể phản ứng mạnh khi tổ bị động, nên quan sát từ xa và để nguyên cành.

Phân bố và ghi nhận

Ghi nhận từ Nam Á đến Đông Nam Á. Việt Nam có mẫu vật trong danh mục phân loại. Những cây có hốc trong vườn hoặc ven rừng là nơi có thể quan sát kiến thợ qua lại mà không cần mở tổ.

Quan sát chuyên sâu

Các hốc trên cây có thể dùng làm tổ

Các mẫu tổ được khảo sát ở châu Á thường đến từ cành khô hoặc gỗ chết. Tổ cũng từng được thu trong thân sống và gai rỗng của cây tại Ấn Độ. Một hốc có thể chỉ lộ ra ngoài qua lỗ nhỏ. Khi đứng quan sát, nên tìm điểm thợ liên tục chui qua, rồi ghi đường đi dọc vỏ và kích cỡ cành. Cách này giúp ghi nhận vị trí mà không làm gãy cành hay mở hốc tổ.

Khi một con nhện trông giống kiến

Trong rừng ở Jharkhand, Ấn Độ, các nhà nghiên cứu ghi nhận nhện nhảy Myrmarachne melanocephala có dáng và phối màu gần giống kiến T. rufonigra. Eo dài của nhện tạo ấn tượng như hai đốt eo của kiến. Ở ảnh cận, quan sát cách các phần thân nối với nhau, rồi đếm chân và kiểm tra trên đầu có râu thật hay không. Một ảnh chụp từ lưng có thể thiếu chân nếu chúng chồng lên nhau, nên bổ sung góc nghiêng hoặc chính diện.

Ghi nhận giữa các mảng cây trong đô thị

Tại phía đông đảo Penang, Malaysia, một nghiên cứu đã lấy mẫu từ nhiều địa điểm đô thị để khảo sát biến dị di truyền của T. rufonigra. Việc gặp kiến ở các điểm này cho thấy loài có thể sử dụng cây và hốc gỗ trong cảnh quan có công trình. Vì kiến dành nhiều thời gian trên thân và cành, khảo sát chỉ đặt bẫy mặt đất có thể bỏ sót hoạt động. Nhật ký nên ghi thêm loại cây, mặt vỏ kiến đi qua và nơi tiếp giáp với các tán khác.

Video về loài này